Hareket düzenine uygun dişli türünü seçmek
| Hareket düzeni | Değerlendirilecek çözüm | Birlikte kontrol edilecek konu |
|---|---|---|
| Paralel miller | Düz veya helis dişli | Karşı dişli geometrisi ve yataklama |
| Kesişen miller | Konik dişli | Eksen açısı ve montaj konumu |
| Dönmeden doğrusal harekete | Kremayer ve pinyon | Hatve, kurs ve kılavuzlama |
| Çapraz miller ve yüksek çevrim oranı | Sonsuz vida takımı | Isınma, yağlama ve verim |
Malzeme, işlem sırası ve montaj uyumu
Malzeme ve ısıl işlem seçimi; diş yüzeyindeki temas yüküne, diş dibindeki zorlanmaya ve parçanın çekirdek dayanımı ihtiyacına göre yapılır. Yüzey sertliği tek başına yeterli bir kabul ölçütü değildir. İşlenebilirlik, ısıl işlem sonrası şekil değişimi ve son işlem payı üretim planına birlikte yansıtılmalıdır. Mil deliği, kama kanalı, göbek ve referans yüzeyleri de diş geometrisi kadar önemlidir; bunların birbiriyle ilişkisi montajın nasıl gerçekleşeceğini belirler.
Teknik resimde hangi bilgiler bulunmalı?
- Dişli türü, modül veya hatve, diş sayısı ve basınç açısı; gerekiyorsa profil kaydırma bilgisi.
- Helis yönü ve açısı ya da konik dişlilerde eksen açısı gibi türe özgü geometri.
- Diş genişliği, delik veya mil ölçüleri, kama kanalı ve montaj referansları.
- Malzeme, istenen ısıl işlem, sertlik bölgeleri ve son işlem gereksinimleri.
- İşlevsel toleranslar, kalite beklentisi, eş çalışan parça ve montaj boşluğu bilgisi.
- Resim revizyonu, adet, kullanım ortamı ve varsa kabul edilecek kontrol dokümanları.
Dişli imalatı için teklif hazırlığı
Sık Sorulan Sorular
Numune ile dişli imalatı değerlendirilebilir mi?
Numune, geometrinin anlaşılması için yararlı bir başlangıçtır. Aşınmış dişler, sonradan açılan delikler veya bozulmuş referanslar ilk tasarımı tam yansıtmayabilir. Karşı dişli, montaj ölçüleri ve çalışma bilgileriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir; üretim tanımı bu bilgilerle netleştirilir.
Tek bir dişliyi değiştirmek yeterli olur mu?
Karşı dişlinin aşınması, diş temasını ve boşluğu etkiler. Yalnızca bir parçayı yenileme kararı; takımın durumu, hasarın nedeni ve montaj koşulları görülerek verilmelidir. Bazı uygulamalarda eş çalışan parçaların birlikte ele alınması daha uygun olur.
Her dişlide aynı malzeme ve sertlik kullanılabilir mi?
Hayır. Sürekli çalışma, darbeli yük, yağlama, boyut ve gövde yapısı malzeme seçimini değiştirir. Sert bir yüzey ile yeterli çekirdek dayanımı arasında uygulamaya uygun denge kurulmalı; malzeme ve ısıl işlem talebi teknik resimde birlikte tanımlanmalıdır.
